Skocz do zawartości
  • Akt Męski


    admin

    Polimedes z Agres, 590 r. p.n.e


    kouros.jpg.e5ebc3ec05ae045106b30e4670ce2e18.jpgPierwsze posągi przedstawiające nagich mężczyzn powstały w okresie archaicznym. Początkowo Grecy kopiowali rzeźby przywiezione z Egiptu, które cechowały się wyprostowane ciała, ręce ułożone wzdłuż tułowia, dłonie przyciśnięte do ud, a pięści zaciśnięte. Dzieła te stanowią pierwsze studium anatomii.

     

    Przedstawiane postacie były statyczne. Oczywiście piękne było tylko ciało męskie, stąd nagie męskie akty, a kobiety zawsze przedstawiane były jako ubrane. Głównymi materiałami były kamień i brąz. Powstanie monumentalnej architektury archaicznej spowodowało stopniowy rozwój i udoskonalenie sztuki rzeźbiarskiej. Grecy jako pierwsi wprowadzili do rzeźby elementy ruchu i większą dbałość o oddanie detali. Postacie miały włosy pełne loków i charakterystyczny uśmiech. Do najwspanialszych zabytków schyłkowej fazy epoki archaicznej należy posąg Polimedes z Agres.


     

    Praksyteles, Hermes z małym Dionizosem, ok. IV w.p.n.e.

    hermes.jpg.b94183a96cf8acdfd07f166bd2fdcf24.jpgW starożytnej Grecji zainteresowanie ciałem kobiecym ustępowało temu, jakim cieszyły się wizerunki pięknych młodzieńców.  To akt męski stanowił wyraz harmonii ducha i ciała oraz najwspanialszy symbol ludzkiej doskonałości. Kobiece

    wdzięki były mniej pożądane.

     

    Wysportowane, muskularne, pełne majestatu, a jednocześnie z pewną nutką  subtelność przedstawiano ciała męskie w IV w.p.n.e. Przykładem jest starożytna, marmurowa rzeźba grecka Praksytelesa przedstawiająca boga Hermesa z małym Dionizosem na ramieniu.

    To niezwykłe dzieło odkryto dopiero  w 1877 roku w ruinach świątyni Hery w Olimpii. Jej wysokość sięga, aż 2,15 m. Scena ukazuje epizod, gdy Hermes zatrzymał się na odpoczynek w lesie podczas podróży do góry Nysa i powierzył nowo narodzonego Dionizosa na wychowanie nimfom. Akt ukazany jest w wygiętej pozie, charakterystycznej dla dzieł tego artysty.

     

     

     

     

     

     


    Praksyteles, Apollo Sauroktonos, ok. IV w.p.n.e

    apollo.jpg.ecaa609281127caa475c993675bd6068.jpgInnym przykładem rzeźby Praksytelesa, która przedstawia ówczesny kanon męskiego piękna jest Apollo Sauroktonos. Oryginał wykonany został z brązu lecz nie zachował się do czasów współczesnych.

    Rzeźba znana jest jednak z licznych kopii wykonanych w antyku, z których najsłynniejsza znajduje się obecnie w Luwrze. Scena  przedstawia młodego Apolla również w wygiętej pozie, opartego lewą ręką o drzewo i spoglądającego na jaszczurkę.

    Mężczyzna przygotowuje się do zabicia gada, który nawiązuje tu do symboliki religijnej i oznacza  potęgę chaosu. Jednak całość dzieła nie wydaje się jakby była przeznaczona do świątyni. Rzeźba osiągnęła wysokość 1, 49 m.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     



    Praksyteles, Efeb z Maratonu, ok. IV w.p.n.e

    efeb.jpg.44732ad1aa35d43879cff5ac730eba74.jpgW dalszym rozwoju sztuki antycznej nastąpiło stopniowe odejście od ideału doskonałości, a ciało ludzkie stało się albo pełne wdzięku, albo podkreślające jedynie fizyczność przedstawianych postaci. Przykładem może być Efeb z Maratonu.

    Scena przedstawia nastoletniego, nagiego chłopca, którego ciężar ciała spoczywa na lewej nodze. Prawa stopa oparta jest lekko o ziemię czubkami palców. Głowa bohatera zwrócona jest ku przedmiotowi, który trzyma w lewej ręce. Zdaniem niektórych badaczy mogła być to taca, inni uważają, że kogut. Posąg ten jest greckim dziełem sztuki późnego okresu klasycznego. Autorstwo rzeźby również przypisuje Praksytelesowi.

    Rzeźba posiada bowiem cechy charakterystycznych dla dzieł tego artysty – m.in. wysunięte biodro. Wysokość posągu  wynosi 1,3 m.

     

     

     

     

     

     

     


     


    Fidiasz, Zeus, 435 - 430 r. p.n.e.

    zeus.jpg.80281da7a04652ba106271729b40406b.jpgSłynnym rzeźbiarzem klasycznym był Fidiasz. Jego posągi przedstawiające bóstwa: Ateny w Partenonie i Zeusa w Olimpii stanowiły arcydzieła tamtej epoki. Posąg Zeusa zaliczany był do siedmiu cudów świata. Znajdował się w świątyni w Olimpii. Dotrwał jedynie do roku 426 p.n.e. Na głowie bóg miał wieniec laurowy, z lewego ramienia zwisał mu się złoty płaszcz, w prawej dłoni trzymał statuę bogini Nike, a lewą rękę wspierał na wykładanym szlachetnymi kamieniami berle. Odsłonięta klatka piersiowa wskazywała na idealne proporcje ciała. Berło symbolizowało władzę Zeusa, a orzeł był jego ulubionym i poświęconym mu ptakiem. Poręcze i nogi tronu były rzeźbione ukazując postaci bogiń i epizody walk. Szata i włosy Zeusa były ze złota, obnażone części ciała z kości słoniowej, tron z drewna cedrowego wykładanego hebanem i szlachetnymi kamieniami. Dzieło było ogromne, miało 12-13 metrów wysokości.

     

    Michał Anioł, Dawid, 1501–1504

    angelo.jpg.f603345c2f98d141ce6bd67ad35c0240.jpgRenesans przyniósł prawdziwą eksplozję fascynacji męskim ciałem. Dowodem są niezliczone dzieła ukazujące muskularnych młodzieńców szczególnie jeżeli chodzi o dorobek artystyczny Michała Anioła. Ten okres spowodował, że akt w sposób nieskrępowany zagościł w sztuce europejskiej. Dla artysty ważna była forma ciała, zwłaszcza męskiego jako wyraz wrażliwości i piękna. Głównym jego motywem rzeźbiarskim stał się odważny, ekspresyjny akt męski wykonywany na podobieństwo Boga. Nagość pojawia się również na licznych obrazach, które miały w sobie ogromną siłę wyrazu. Namalowani ludzie wyglądają jak wyrzeźbieni, tak doskonale modelował je światłem. Do najbardziej znanych rzeźb zalicza się Dawid, Mojżesz i Pieta.

    Nad pierwszą z nich pracował przez kilka lat. Dzieło mierzy 4,34 m wysokości i jest jedną z najdoskonalszych prac tego artysty, a także tej epoki. Scena przedstawia mężczyznę - przyszłego króla Izraela w chwili zadumy nad walką. Uchwycił w niej piękno męskiego ciała. Stworzył on nagą postać młodego, dobrze zbudowanego mężczyzny o doskonałych proporcjach. Artysta dbał o jak najbardziej precyzyjne oddanie szczegółów anatomicznych. Można nawet zauważyć zarys naczyń krwionośnych pod pod skórą posągu. Dawid wsparty jest na prawej nodze, tak, że wygina się on w kształt litery S. Pozycja taka określana jest mianem kontrapostu i służy do zdynamizowania dzieła. W lewej ręce Dawid trzyma procę, przerzuconą przez plecy, druga ręka jest swobodnie opuszczona wzdłuż ciała. Głowa skierowana w lewą stronę, wzrok utkwiony prawdopodobnie w przeciwniku jakim był Goliat. Brwi zmarszczone w gniewie nadają twarzy agresji. Praca Michała Anioła wywołała duże poruszenie wśród odbiorców, nie tylko ze względu na swoje rozmiary ale także na nowatorstwo w ujęciu znanego motywu biblijnego.

     

    Michał Anioł, Sąd Ostateczny, 1534 – 1541

    Poza posągami Mangelo_2.jpg.24759c7acaa65aa77028732accc0e4d5.jpgichał Anioł specjalizował się również w tworzeniu fresków. Najpopularniejsze z nich to te, przedstawiające sceny biblijne na sklepieniu i ścianie ołtarzowej kaplicy Sykstyńskiej, m.in. Sąd Ostateczny. W nich również możemy dopatrzeć się licznych aktów męskich, stanowiących część ogromnej kompozycji. Scena przedstawia ostatnie chwile świata. Artysta umieścił w malunku wiele aluzji do ówczesnej sytuacji polityczno – artystycznej. W sferze piekielnej pojawił się Girolamo Savonarola – florencki zakonnik i reformator polityczno – religijny, na którego nałożono ekskomunikę, oraz Biagio da Cesena – papieski zarządca. Twarz świętego Bartłomieja jest obliczem Pietra Aretina – przyjaciela artysty, który krytykowany był przez Kościół za swe zbyt odważne grafiki. W niebie znaleźli się też Żydzi, co było sprzeczne z ówczesną nauką Kościoła. Można by rzec, że Michał Anioł dokonał samodzielnego sądu, często stojącego w opozycji do oficjalnych nauk duchownych, używając w tym celu starannie wypracowanego kodu symboli. Scena Biblijna przedstawiona została w sposób nawiązujący do sztuki hellenistycznej. Postaci są dobrze zbudowane, proporcjonalne i nagie, a aniołowie nie posiadają skrzydeł. Głównie ze względu na przedstoawione tam akty, Paweł IV uznał dzieło za gorszące i domagał się daleko idących zmian we fresku, które miał dokonać nie sam artysta, lecz ktoś inny maskując intymne miejsca nagich postaci.

     

    Andrea Sansovino, Battesimo di Cristo, Chrzest Chrystusa, 1502-1504

    angelo_3.jpg.13ec76138c180728a1d0759e546c8b0d.jpgWraz z upowszechnianiem się chrześcijaństwa męskie ciało coraz bardziej cenzurowano. Wyjątki czyniono w ukazaniu cierpienia i ran Chrystusa, chociaż nigdy nie odsłonięto mu intymnym miejsc. Przykładem jest dzieło Andrea Sansovino ukazujące trój postaciowy posąg wykonany z białego marmuru przedstawiający scenę chrztu Chrystusa. Sansovino po raz pierwszy w swojej twórczości wykorzystał motyw aktu męskiego.

    Niewątpliwie sięgnął po inspiracje do wzorców rzeźby antycznej, gdzie bardzo często nagość służyła heroizacji postaci, głównie męskich. Oddany w lekkim kontrapoście akt Chrystusa zyskał wielką sławę i podziw publiczności.

     

     

    Dürer Albrecht, Adam i Ewa, miedzioryt, 1504.

    durer.jpg.fa93efd7cc55360c758d2f762840074a.jpgDürer przedstawił w sposób zdumiewający pierwszych ludzi. Postacie kompozycji są rezultatem poszukiwania przez artystę ideału piękna ludzkiego ciała. Wzorem dla Adama była rzeźba Apolla Be

    lwederskiego.

    Postacie znajdują się na tle ciemnego lasu, pomiędzy nimi na drzewie snuje się wąż, który podaje owoc kobiecie. Zwierzęta, które otaczają bohaterów symbolizują cztery temperamenty: wół - flegmatyczny, jeleń - melancholiczny, królik - sangwiniczny oraz kot - choleryczny. Niewątpliwie akty  ukazane są w kanonie piękna i harmonii.

    Mężczyzna trzyma jarzębinę, która symbolizuje Drzewo Życia. Na tej gałązce Dürer umieścił tabliczkę ze swoim podpisem i datą stworzenia grafiki. W całej swej twórczości dążył do połączenia formuł renesansu włoskiego i tradycji realizmu niderlandzkiego, podniesienia rzemiosła malarskiego i graficznego do rangi sztuki wyzwolonej.

     

     

     

    Richard Gerstl, Autoportret na niebieskim tle, ok. 1904–1905,

    autoportret.jpg.d8a8f239043eddb8037b1b0b87f75fc1.jpgPrzez kolejne stulecia pozbawieni odzienia mężczyźni raczej z rzadka i nieśmiało przemykali przez płótna mistrzów. Malarze byli ostrożni, przedstawiając motyw głównie pod postacią akademickich aktów. Nagie ciało mężczyzn służyło jako wzbogacanie warsztatu i zgłębianiem tajników układu mięśni. Jak wiadomo w szkołach artystycznych kształcili się mężczyźni i było to oczywiste, że najczęściej pozowały im osoby tej samej płci.

     

    XIX-wieczny akademizm pełen jest męskiej nagości heroicznej, w którą dumnie przyoblekano na przykład bohaterów opowieści z zamierzchłej przeszłości.

    Jednak ten okres przyniósł pierwsze poważniejsze zmiany jeżeli chodzi o nagich modeli. Dzięki fotografii uciążliwe malarskie czy rzeźbiarskie studia straciły na znaczeniu. Opatrzyły się też wątki historyczne, bo ileż razy można oglądać prężne ciało Heraklesa, muskulaturę germańskich herosów czy chłopięce kształty Dawida? Wszystko za sprawą modernizmu.

    Pojawiało się coraz więce eksploracji własnego ciała, czyli nagie autoportrety. Przykładem może być dzieło Richarda Gerstla. W jego pracach nie ma wszechobecnego samozachwytu, pielęgnacji estetycznych doznań i kreowania pozytywnego wizerunku, jest raczej chęć przekazania poprzez nagość fizyczną prawdy o sobie.

     

     

    Edvard Munch, Pocałunek, 1897

    obraz.jpg.6ec28f5331f3272232adfdafb5dc7ce9.jpgEmancypacja sprawiła, że nagi mężczyzna mógł się pojawić na płótnie w naturalnym kontekście u boku kobiety. Tak było w przypadku dzieła Edvarda Muncha. Namalował on niezwykły obraz przedstawiający nagich przytulonych, zakochanych.

    Dziewiętnastowieczny malarz przekraczał obowiązujące w sztuce konwencje i szokował publiczność. Tworząc swoje obrazy, wykorzystywał i opracowywał sytuacje zaistniałe w jego własnym życiu. Określa się go mianem ekspresjonistycznego symbolisty. Jego dzieła nasycone są alegoriami.

    Malarz próbował przełożyć na język obrazu intymne doświadczenia, stany wewnętrzne, obawy i pragnienia. Jego malarstwo jest mroczne, zanurzone w żywiole pesymizmu, neurotycznych obsesji. Baczna obserwacja świata, ale w równej mierze zaglądania w głąb własnej duszy, analizowania wnętrza przyniosła ogromny dorobek artystyczny.

     

     

     

    Cezanne, Siedmioro kąpiących się, ok. 1900

    7.jpg.c5889ba05a3819643a7eb3686a873aa2.jpgMotyw kąpiących się zbiorowo i w plenerze kobiet był często powtarzany przez kolejnych twórców. A co z nagimi mężczyznami? Malarze z końca XIX w. woleli raczej tego tematu nie podejmować lub przedstawiać go w lżejszej wersji. Dekadę później Cezanne i Munch przełamali tabu, uwieczniając grupowe ablucje dojrzałych mężczyzn. Paul Cezanne namalował Siedmioro kąpiących się, co stało się powodem kontrowersji wśród publiczności. Być może te sytuacje przedstawione na jego malowidłach przypominały mu dawne czasy, kiedy to z przyjaciółmi spędzał wolny czas, pływając i wygrzewając się w słońcu na wsi. W rysunkach tych przejawia się wpływ akademickiego studium aktu jak również wielkich włoskich mistrzów Michała Anioła czy Signorellego. W porównaniu do ekspresyjnych aktów kobiecych, akty męskie są jakby bardziej konwencjonalne, zachowują pewien dystans. Kompozycja obrazu ma stały niezmieniony schemat. Na pierwszym planie dwóch lub trzech mężczyzn widzianych od tyłu, a dalej kilku siedzących oraz jedna lub dwie postaci w wodzie. Postać na pierwszym planie przywodzi na myśl antyczną rzeźbę. Malarz potrzebował wielu szkiców, aby wykorzystać te postać do swoich celów. Cały ten świat przywodzi na myśl rajską krainę pełną spokojnego szczęścia.

    golasy.jpg.c9a45c29321e0901bf85f7d6b296ee50.jpgOsobliwy ruch wokół golasów zaczął się po II wojnie światowej. A to przede wszystkim za sprawą coraz liczniej uprawiających sztukę kobiet. Początkowo męskie akty w ich wykonaniu były jedynie rodzajem demonstracji – żądaniem respektowania zasady wzajemności i wyrazem buntu przeciwko wizerunkowej asymetrii. Jednak posługiwanie się rysunkiem nagiego mężczyzny stało się stałym elementem sztuki artystycznej. Rozpoczęły się liczne dyskusje nad podziałem ról, kwestią gender, stereotypami itd. Fala kontestacji w końcówce lat 60. XX w. sprawiła, że i w sztuce przełamywano kolejne tabu. Pojawiły się artystyczne komentarze do takich zjawisk, jak transwestytyzm, transseksualizm, ale przede wszystkim – homoseksualizm. Męska nagość w sztuce, która już wcześniej zdążyła się mocno spleść się z seksualnością, teraz odkryła także świat gejowski. Snuto teorie o homoseksualnej orientacji wobec artystów.

    W nowoczesnej sztuce polskiej mistrzem pełnego aktu męskiego jest Wojciech Ćwiertniewicz. W 2000 roku malarz rozpoczął cykl wielkich akrylowych nagich portretów męskich. Jego postacie stoją wyprostowani i patrzą prosto w oczy widza. Format prac to 200×150 cm i 250×200 cm, mieszczą wię naturalną wielkość sylwetek nagich dorosłych mężczyzn. Artysta maluje postać, starając się nie przekroczyć pędzlem jej konturu. Autentyczne męskie ciało, prawda o nim, to wciąż wielkie tabu, pomimo mylnego przekonania, iż żyjemy w kulturze, gdzie seksualność i cielesność przestały być tajemnicą.  Wszystko zachowane jest tu w wyjątkowym porządku, który układa się w oku widza w skórę, żebra, jądra, owłosienie łonowe, muskulaturę, usta a nawet napletek.

     

    Paweł Althamer, Balon , 2007

    balon.jpg.8d244e1093dbb009e2c5f2223da218f3.jpgW sekcji wystawy poświęconej sztuce najnowszej znalazł się przewrotny autoportret Pawła Althamera. Artysta od zawsze wykorzystywał różnorodne metody rzeźbiarskie. Stworzył unoszący się balon w kształcie swojego nagiego ciała. Figura miała go zastąpić podczas obrony dyplomu. Althamer opuścił salę obron, pozostawiając grono profesorów wobec swojego autoportretu oraz filmu wideo, na którym widać, jak opuszcza budynek Akademii, jedzie do lasu oraz, zrzuciwszy ubranie - łączy się z naturą. Poszukiwania tych alternatywnych sposobów doświadczania i percepcji rzeczywistości oraz odkrywania świata wewnętrznego i odmiennych stanów świadomości odbywały się często na drodze ascetycznej izolacji. Dmuchany 21-metrowy autoportret początkowo zawisł nad parkiem Sempione w Mediolanie. Stanowił niejako wyzwanie rzucone klasycznej rzeźbie. Mieszkańcy żądali usunięcia nadmuchanego nagiego mężczyzny. Włoska policja w obawie przed zniszczeniem dzieła zorganizowała całodobową jego ochronę. Podczas Warsaw Gallery Weekend zamknięto dzieło w wielkiej hali, nie próbując jej konfrontować z przestrzenią miasta.

     

     



     

     

     

     

    angelo.jpg

    Edytowane przez admin



    Opinie użytkowników

    Rekomendowane komentarze

    Brak komentarzy do wyświetlenia


×
×
  • Dodaj nową pozycję...

Powiadomienie o plikach cookie

Prosimy o zapoznanie sie z Regulaminem {term} oraz Polityką Prywatności Polityka prywatności. Dalsze korzystanie z serwisu jest równoznaczne z ich znajomością oraz wyrażaniem świadomej i dobrowolnej zgody na ich przestrzeganie