Skocz do zawartości
  • Akt w średniowieczu


    admin

    Hieronim Bosh, Ogród rozkoszy ziemskich, ok. 1500 rok

    ogrod.jpg.607e36dc1364dac46179e494f443fba2.jpgChrześcijaństwo przyniosło przekonanie o grzeszności i marności człowieka i jego ziemskiej powłoki. Taki pogląd stanowił opozycję wobec wartości starożytnych, które zostały uznane za pogańskie. Wyznawano zasadę, że to co duchowe i doskonałe, kiedy przyjmuje cielesną postać ulega degradacji i staje się grzeszne. W tej epoce przedstawienie nagości zaakceptowano wyłącznie w sferze religijnej. Jedyną możliwością ukazania aktu przez artystów były tematy biblijne, do których należały najczęściej przedstawienie Edenu, sądu ostatecznego oraz męczeństwa niektórych świętych. 


     

     

     

     

     



     

    Bracia Limbourg, Bardzo bogate godzinki księcia de Berry, 1411-1416

    Typowym dla tej epoki przykładem aktu w malarstwie był manuskrypt przedstawiający raj z nagimi postaciami Adama i Ewy. Eeden ukazano zgodnie z obowiązującą tradycją, jako zamknięty ogród z gotycką budowlą. Biblijną historię przedstawiono w czterech scenach rozgrywających się równocześnie na jednym obrazie.

    Pierwsi ludzie we wszystkich odsłonach są nadzy, zgodnie z tym godzinki.jpg.4e92368a06c05242e9f2371aa29db073.jpgco przekazuje Pismo Święte, natomiast w scenie finalnej, kiedy znajdują się już poza bramą niebios, ich miejsca intymne zostają przysłonięte liśćmi figowymi. Stało się tak, ponieważ uświadomili sobie, że są nadzy  i jest to dla nich poczuciem wstydu związanego z grzesznością własnego ciała.

    Chrześcijaństwo przyniosło przekonanie o grzeszności i marności człowieka i jego ziemskiej powłoki. Taki pogląd stanowił opozycję wobec wartości starożytnych, które zostały uznane za pogańskie.

    Wyznawano zasadę, że to co duchowe i doskonałe, kiedy przyjmuje cielesną postać ulega degradacji i staje się grzeszne. W tej epoce przedstawienie nagości zaakceptowano wyłącznie w sferze religijnej. Jedyną możliwością ukazania aktu przez artystów były tematy biblijne, do których należały najczęściej przedstawienie Edenu, sądu ostatecznego oraz męczeństwa niektórych świętych.


     

     

    Jan i Hubert van Eyck, Ołtarz Gandawski, 1432

    Najbardziej zachwycającym aktem tej epoki było przedstawienie Ewy z ołtarza gandawskiego w 1432 roku na zamówienie kupca i finansisty Joosta Vijdta do kaplicy, którą ufundował w katedrze w Genewie. Pierwszych ludzi przedstawiono na zewnętrznych skrzydłach głównej części nastawy, w centrum natomiast znalazł się Chrystus z Marią i Św. Józefem w otoczeniu aniołów. Adam i Ewa zasłaniają łona dłońmi, co oznacza zawstydzenie i świadomość ludzkiej grzeczności.

    oltarz.jpg.1ac698e4467e981ce3d3725496501e29.jpgMistrzostwo dokonane przez van Eycka emanuje wyjątkowym urokiem i stanowi najdoskonalszą malarską realizację średniowiecznego kanonu piękna łączącego w sobie naturalność i idealizację.

    Proporcje ciała, smukłość sylwetki Ewy, naturalne wysoko sklepione piersi i krzywizna ciężkiego brzucha są świadectwem fenomenu malarskiego. Wzorzec ten został powszechnie przyjęty i do dziś żaden ze znanych i cenionych artystów nie wyłamał się z niego. Nagie, biblijne Ewy ze średniowiecznych obrazów przepełnione są lirycznym i tajemniczym wdziękiem.

     


     

    Hans Memling, Sąd Ostateczny, 1467-1471

    Drugim z najczęściej przedstawianych tematów biblijnych, w których pojawiały się nagie ciała, były sceny sądu ostatecznego. Wzorowano się na wskazówkach Vincentego de Beauvaisa, XIII-wiecznego encyklopedysty, który w swoim opisie historii świata widział jego rozwój od momentu stworzenia, poprzez dzieje Egiptu, Konstantynopola, nowożytnej Brytanii, chrześcijańskich krucjat, aż po apokalipsę. W swoich przekonaniach głosił, że powstający z grobów zmarli, którzy mają trafić do nieba powinni być nadzy i zarazem piękni. Poglądy te niewątpliwie wpłynęły na rozwój sztuki, przede wszystkim w kształceniu ikonografii opisywanych przez niego wydarzeń historycznych i scen religijnych.

    Przykładem czerpania wiedzy Vincentego de Beauvaisa może być sad.jpg.274b1d4196a3d339744773ed60975693.jpgukończona w 1471 roku nastawa ołtarzowa Hansa Memlinga, która przez stulecia znajdowała się w gdańskiej bazylice Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Dzieło przedstawia Sąd Ostateczny, w którym w centralnej części kompozycji ukazano Michała archanioła trzymającego w ręku wagę. W dolnej części znajdują się nagie postacie ludzkie, kierowane do piekła, gdzie obrazowo pokazane są ich męki. Druga grupa ludzi zasłużyła na przejście po schodach do raju. Ten sposób przedstawienie nagości dowodzi o mistrzostwie artystycznym i o biegłości warsztatowej. Namalowani ludzie choć różnią się od siebie cechami wyglądu, to wszyscy mieszczą się w typowym dla tego okresu kanonie estetycznym. Smukłe ciała o wydłużonych proporcjach, kobiety o małych piersiach z zaokrąglonymi brzuchami dają efekt niesamowitemu realizmowi połączonemu z kanonem piękna. Ciało przedstawione z pewną szorstkością, bez ukrywania niedoskonałości dowodzi grzeszności. Ci, którzy zasłużyli na przejście przez bramę niebios , przed jej przekroczeniem odziani zostają w szaty przez zastęp aniołów.
     

    Albrecht Dürer, Adam i Ewa, ok. 150

    adas.jpg.892bd973b80fdfae003d2f88c95b250e.jpgW epoce średniowiecza akt nie istniał jako temat samoistny, ale odgrywał rolę pomocniczą.Takie przedstawienia nagości nie wiązało się zupełnie z ukazaniem erotycznego czaru, chociaż dla niektórych najsłynniejsze obrazy Ewy, kryły w sobie nastrój flirtu. Nie przypadkiem w kolejnych epokach dominującym motywem w sztuce był właśnie akt kobiecy, który z czasem zyskał sobie status samodzielnego tematu i podstawowego zadania w procesie kształcenia artystów.

    Chrześcijańskie średniowiecze przyniosło przełom w stosunku do estetycznych kanonów ukształtowanych w starożytnej Grecji i Rzymie. Nagość w sztuce tej epoki stanowiła zaprzeczenie poglądów kultywowanych w antyku. Nowy wzorzec estetyczny dotyczył proporcji ciała ludzkiego, najsilniej wyrażony w proporcjach kobiecych, przedstawiający ich smukłości, miękkości i płynności wijących się linii ciała.

     

     

     

     

     

    Edytowane przez admin



    Opinie użytkowników

    Rekomendowane komentarze

    Brak komentarzy do wyświetlenia


×
×
  • Dodaj nową pozycję...

Powiadomienie o plikach cookie

Prosimy o zapoznanie sie z Regulaminem {term} oraz Polityką Prywatności Polityka prywatności. Dalsze korzystanie z serwisu jest równoznaczne z ich znajomością oraz wyrażaniem świadomej i dobrowolnej zgody na ich przestrzeganie